Koken met boter: in Denemarken doen ze niet anders

Sponsored – Er is een land, niet zo heel ver hier vandaan, waar ze in de keuken het liefst overal melk en boter bij gooien.

Tenminste, als ik eigenaar Peter Norre van restaurant BØG uit Den Haag mag geloven. Ik heb het over Denemarken en de New Nordic Cuisine die daar is ontstaan. Ik krijg er een beetje kippenvel van als ik dat hoor en hou gelijk van de Denen, want koken zonder boter is voor mij als lopen zonder schoenen.

koken-met-boter-lurpak-1

Waarom was ik daar en waar gaat dit verhaal naartoe, vraag je je wellicht nu af. Nou, dat zal ik je vertellen. Op uitnodiging van het Deense botermerk Lurpak brachten wij een heerlijke ochtend en middag door bij het eerste New Nordic restaurant van Nederland. Om nog meer te leren over Lurpak boter en de New Nordic Cuisine gingen we ook zelf aan de slag. Allereerst met de grote botertest en vervolgens met zelf boter maken (zo tof!). Natuurlijk werd er ook geproefd en BØG ging daarvoor koken met boter. Met als resultaat zalige Deense snacks met Lurpak als inspiratiebron.

Lurpak, wat is dat ook alweer

Als je mijn blog volgt weet je vast nog wel dat ik vorig jaar de grote botertest deed met mijn vriend Tinus. We hebben tijdens de test Lurpak Smeerbaar vergeleken met Hollandse boter en natuurlijk margarine. Hoe dat afliep kun je zien in dit filmpje.

Door dat filmpje leerde ik toen pas echt wat Lurpak nou precies was. Ik kende het wel en was vooral erg fan van de gezouten Lurpak Smeerbaar, maar had geen idee waar het vandaan kwam. Inmiddels weet ik er alles van en leg het graag nog een keer aan jullie uit.

Lurpak is een Deens merk dat is voortgekomen uit het Lurpak keurmerk. Dit keurmerk werd ruim 100 jaar geleden gegeven aan de boter die gemaakt werd van alleen Deense room, zuursel (uit melk) en een beetje zout. Tegenwoordig wordt de boter van Lurpak nog steeds op exact dezelfde wijze geproduceerd en is het een echt natuurproduct. Het keurmerk is er niet voor niets en wordt streng gecontroleerd door het Deense zuivelbureau. Alleen de allerbeste boter krijgt het Lurpak keurmerk.

koken-met-boter-lurpak-7

Wist je trouwens dat je boter, volgens de wet, alleen boter mag noemen als het minimaal 80% melkvet bevat? Vandaar dat je margarine ook geen boter mag noemen, want dat bevat helemaal geen vetten uit melk. Nederland is wel het enige land ter wereld wat margarine (helaas!) in de volksmond vaak boter noemt. En daarom zijn we boter roomboter gaan noemen. Anders snappen we het niet meer. Maar met die onzin moeten toch maar eens gaan ophouden. Vanaf nu is margarine weer gewoon margarine en boter is boter, ok?

koken-met-boter-lurpak-3

Goed, terug naar Lurpak. Het pakje boter is dus helemaal top, maar ze hebben nog meer. Want er is ook Lurpak Smeerbaar in een kuipje, zowel gezouten als ongezouten. Hier is een beetje raapzaadolie aan toegevoegd zodat het makkelijk smeerbaar is als je het uit de koelkast haalt. Zoals gezegd, vooral de gezouten uitvoering vind ik zo lekker! Je maakt mij niet blijer dan met een warm croissantje, laagje gezouten Lurpak Smeerbaar en goede hagelslag of chocoladepasta…

Eten uit je achtertuin

Hoe zit dat nou met die New Nordic Cuisine en wat kunnen we daar van leren, naast genieten van het eten. Deze filosofie is ontstaan in 2004, onder andere door Rene Redzepi van Noma, waarbij de Denen terug zijn gegaan naar hun roots. Ze gingen kijken naar wat er in hun eigen achtertuin groeide, maar ook in de eigen bossen en de zee. Uit het buitenland werd niets meer gehaald en oude conserveringstechnieken zoals fermenteren en roken werden nieuw leven ingeblazen. Iets wat 100 jaar geleden al heel normaal was, maar langzamerhand verloren is gegaan.

Geen citroenen meer dus, want die groeien niet in Denemarken. In plaats daarvan ga je op zoek naar een friszuur alternatief wat wel te vinden is in eigen land. Maar ook geen olijfolie meer, want die olijven zijn nergens te vinden. Boter, dat hebben ze wel in overvloed. Vol van smaak en met een bijzonder zachte textuur. Dat vind je dan ook op tafel bij je brood en waag het niet om een flesje olijfolie te vragen.

Hoe dat smaakt kun je nu in Nederland ook proeven. Bij BØG in Den Haag bijvoorbeeld en dat is absoluut geen straf. Sterker nog, ik ga terug om nog een keer echt er te gaan eten. Ik genoot van het inspirerende verhaal van Peter en de zalige ‘snacks’ die we geserveerd kregen als lunch. De lijnzaad crackers met gerookte Lurpak bijvoorbeeld.

Maar ook de aardappel met Deense haring, Lurpak en lompvis kaviaar en het dessert van karnemelk, witte chocolade en bosvruchten waren waanzinnig.

koken-met-boter-lurpak-5

Nou weet ik niet of ik iedere week mijn ‘boodschappen’ in het bos ga plukken. Sterker nog, ik weet zeker dat dit niet gaat gebeuren, maar toch raakte ik wederom geïnspireerd over dit onderwerp. Hoe meer we van eigen bodem eten, hoe verser en puurder het is. Om over duurzaamheid nog maar te zwijgen.

Leuke tip voor in het weekend: maak je eigen boter!

Het eten was zalig, maar het boter maken was ook erg tof. Ik had dit nog nooit eerder gedaan. Geen idee waarom, want het is zo makkelijk.

Meng 1 liter room met 165 gram karnemelk en 2 gram zout in een afsluitbare bak. Laat dit mengsel minimaal 24 uur ‘aanzuren’ (oftewel: gewoon laten staan) in een warme ruimte (22’C). Stort het mengsel daarna over in een goed afsluitbare weckpot. Daarna ga je flink schudden (of je laat het je kinderen doen) totdat er een gele wrongel ontstaat. Deze wrongel is de boter.

koken-met-boter-lurpak-8

Bedek een zeef met een passeerdoek en plaats deze op een schaal. Giet de wrongel erin en neem de uiteinden van de doek in je handen. Druk de boter vervolgens aan tot een bal, al het vocht wat eruit komt is karnemelk. Blijf stevig vastdraaien in de doek om zoveel mogelijk karnemelk eruit te halen.

koken-met-boter-lurpak-4

Plaats de boter onafgedekt op een schaal in de koelkast. Als de boter steviger is geworden, ga je ‘m wassen met ijswater. In het begin heeft het water er vanaf komt een melkachtige kleur. Herhaal het nog 3 tot 4 keer totdat het ijswater helder blijft.

Druk de boter nogmaals aan in een passeerdoek om het laatste vocht eruit te krijgen. Dit zal de houdbaarheid aanzienlijk verlengen. Wanneer goed bereid is de boter ruim een maand houdbaar in de koelkast.

Wil je het allemaal nog even in beeld zien, bekijk dan ook dit filmpje.

Tot zover alles over de Deense boter Lurpak en de korte introductie over de New Nordic Cuisine. Hopelijk inspireert het je en als je de boter zelf eens wilt uitproberen dan vind je die onder andere bij Albert Heijn en Jumbo in het zuivelschap. Ga je zelf boter maken, deel het eindresultaat dan met #lovelurpak, ik ga het in de gaten houden!

Dit is een samenwerking met Lurpak. Lees hier mijn disclaimer.

Eetkalender 2020
Dé familiekalender met 250 recepten en 53 weekmenu's

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Reacties over “Koken met boter: in Denemarken doen ze niet anders”

  1. Wat vind ik het leuk dat je hierover schrijft zeg! Ik stond namelijk pas in de supermarkt voor het “boter” schap, en omdat ik tegenwoordig veel lees over eten was ik nu toch wel geïnteresseerd in de ingrediëntenlijst van deze “goed begin” kuipjes etc… Hmm. Lijkt inderdaad niks op boter! Dus de volgende keer dat ik er sta zal ik naar de Lurpak kijken, haha.

  2. Lurpak is zo lekker! Ik kan niet zo goed tegen brood (wordt er erg moe van), maar een heerlijke volkoren liefde en passie boterham met een lekkere dikke laag Lurpak… Zo ontzettend lekker! Daar heb ik wel een middagdutje voor over! 😉

  3. Hoi Franceska,

    Het lijkt me een beetje gedoe, eerst karnemelk bij de room doen en die er dan na het “boteren” weer uitwringen. Is de karnemelk dan enkel voor het “aanzuren” nodig?

    Wij hebben ooit eens slagroom in de keukenrobot per ongeluk zo stijf geslagen dat het een smeerbare, maar gesuikerde “boter” werd.

    groetjes

    Wilfried